fbpx

Bezpieczny styl przywiązania – jak zmienić styl na bezpieczny

Styl bezpieczny

Czym charakteryzuje się bezpieczny styl przywiązania? Co robić kiedy jesteśmy w relacji z osobą poza-bezpieczną? Czy bycie osobą mającą bezpieczny styl przywiązania może uchronić nas przed trudnymi relacjami? Czy można zmienić swój styl przywiązania na bezpieczny?

Czym jest styl przywiązania

Style przywiązania zostały opisane przez Johna Bowlby w trakcie prowadzenia badań i obserwacji zachowań dzieci wraz z opiekunami w reakcji na tzw. „badanie w obcej sytuacji”. Badanie to polegało na obserwowaniu zachowania dzieci w sytuacji, kiedy dziecko zostawało samo w pokoju pełnym zabawek, a opiekun (przeważnie mama) wychodzili na chwilę z pokoju i zostawiali dziecko.

Reakcja dziecka na bycie opuszczonym pozwoliła zauważyć i opisać 4 podstawowe style przywiązania – bezpieczny styl przywiązania, styl lękowy, styl unikający oraz styl zdezorganizowany.

 

W swojej teorii, John Bowlby wysnuł przypuszczenie, że wykształcony za młodych lat styl przywiązania ma wpływ na nasze reakcje w kontakcie z otoczeniem, w naszej najbliższej relacji partnerskiej czy małżeńskiej oraz, że jest on niezmienny do końca naszych dni.

Moje doświadczenia  w pracy z parami popierane przez naukę o neuroplastyczności mózgu pokazują, że istnieją ogromne możliwości zmiany stylu przywiązania za pomocą pracy wewnętrznej, pracy nad trudnymi wspomnieniami i traumatycznymi przeżyciami. 

W pracy ze mną, będziesz w stanie zmienić styl przywiązania na bezpieczniejszy nawet w ciągu 2-3 miesięcy.

Jak wykształca się bezpieczny styl przywiązania?

Bezpieczny styl przywiązania - tata ze śpiącym noworodkiem

Według Johna Bowlby bezpieczny styl przywiązania powstaje na skutek zapewnionego poczucia bezpieczeństwa w pierwszych latach naszego życia. Jest to połączenie dostępności emocjonalnej i fizycznej naszej mamy lub głównego naszego opiekuna.

W wyniku szanującej i bezpiecznej więzi, o którą dba na początku naszego życia mama (a coraz częściej oboje rodziców), pełnej odpowiedniej ilości bliskości fizycznej dziecko ma szansę wytworzyć poczucie bezpieczeństwa, bycia zaopiekowanym i bycia ważnym.

W powstawaniu bezpiecznego stylu przywiązania ważną rolę odgrywają zachowania i reakcje rodzica. Im częściej biorą one pod uwagę stan emocjonalny dziecka, pozwalają dziecku nauczyć się sobie radzić z nowym otoczeniem, pozwalają dziecku na eksplorację własnych emocji, bez zawstydzania, minimalizowania czy zbędnego zastraszania. Tym większe są szanse na wytworzenie bezpiecznej więzi z rodzicem bądź opiekunem.

W późniejszych etapach życia, oprócz zaspokojonej potrzeby bezpieczeństwa i emocjonalnej więzi z rodzicem, dziecko otrzymuje także zestaw jasnych zasad i reguł według, których tłumaczone są także konsekwencje jego zachowań. W miarę rozwoju otrzymuje także coraz większą swobodę dokonywania własnych wyborów wraz z wyjaśnianiem jaki podjęte decyzje będą miały wpływ na jego otoczenie i relacje. Rodzice towarzyszą dziecku w popełnianiu błędów, starając się pomóc je przezwyciężyć, dając wystarczającą swobodę, aby dziecko mogło się z nich uczyć oraz odpowiednie wsparcie aby nie czuło się opuszczone ale wytwarzało poczucie, że zawsze jest ktoś na kogo może liczyć.

W większości przypadków wystarczy tylko jeden rodzić, który posiada bezpieczny styl przywiązania, aby u dziecka mógł się wytworzyć także styl bezpieczny.  W przypadku, kiedy żaden rodzic czy opiekun nie posiadają stylu bezpiecznego, dużo trudniej jest aby u dziecka powstał styl bezpieczny.

Styl bezpieczny ma duże szanse wytworzyć się kiedy rodzic stara się odpowiadać na potrzeby dziecka, reaguje na jego potrzeby, jest dostępny fizycznie budując atmosferę szacunku, zaufania oraz otwartości na rozmowę i wyjaśnienia.

Czym charakteryzuje się bezpieczny styl przywiązania?

Style przywiązania - wsparcie innych

Bezpieczne osoby mają jasno sformułowane oczekiwania od partnera – chcą miłości i wrażliwości, jednocześnie nie przeraża ich fakt, że związek mógłby się rozpaść, bo i przecież takie sytuacje mają miejsce, ani nie boją się, że poprzez relację z drugim człowiekiem utracą autonomię. Czują się dobrze w chwilach bliskości, potrafią komunikować swoje potrzeby oraz rozpoznawać te płynące od drugiej strony.

Dla osób z tym stylem przywiązania charakterystyczne są wysoka samoocena (nie wchodząca w samo zachwyt ani poczucie wyższości). Osoby posiadają silnie rozwinięty szacunek do innych otwartość aby dopuszczać opinie innych osób do głosu, jednocześnie nie czując zagrożenia przymusem ich akceptowania.

Mają naturalną ciekawość i otwartość otaczającego ich świata, potrafią także angażować się społecznie.

Pozwala im to mieć dużą przestrzeń akceptacji, a jednocześnie nie obawiają się, że inne osoby zaleją je swoimi potrzebami czy nie będą wzięte pod uwagę.

Ze względu na wykształcenie własnej odrębności, osoba o stylu bezpiecznym nie będzie starała się zbytnio skleić z drugą osobą tworząc jedność z potrzeby poczucia się bezpiecznie ani nie będzie zachowywać nadmiernego dystansu w wyniku odczuwanego przytłoczenia. Będzie umiała zaznaczyć swoje granice w tej materii i doprowadzić do wspólnego zrozumienia i szacunku i wzięcia pod uwagę indywidualnych potrzeb każdej osoby w tej relacji.

Jednocześnie osoby o bezpiecznym stylu posiadają także wysoki poziom zaufania w relacji.

W wyniku tego skłonni są do budowania bliskich i długotrwałych związków lub relacji. Nie przeraża ich także wizja pozostawania poza relacją, ze względu na wiarę, że sobie poradzą z przeciwnościami losu.

Nie potrzebują partnera aby czuć się bezpiecznie i bez lęku, nie pozostają w relacji czy związku za wszelką cenę z powodów takich jak lęk, że nie znajdą innej osoby, z którą mogli by zbudować związek.

Bezpieczny styl przywiązania - większy spokój w relacji

Jednocześnie potrafią nazywać i komunikować swoje potrzeby, zaznaczając swoje granice ponieważ nie obawiają się, że ich wartości nie zostaną zaakceptowane.

Posługują się przekonaniem, że jeśli potencjalny partner nie współdzieli z nimi najważniejszych wartości lub są one zbyt odmienne, lepiej jest znaleźć kogoś bardziej dopasowanego.

Z drugiej strony, nie opuszczą już utworzonej relacji z byle powodu. Nie straszą opuszczeniem w trakcie kłótni, ani w momencie podniesionych emocji. Starają się najpierw ją naprawić poprzez rozmowę i próby znalezienia wspólnych rozwiązań.

Osoba z bezpiecznym stylem więzi oferuje wsparcie, ale też uważa, że na nie sama zasługuje. Potrafi zarówno dawać i brać.

W swoim partnerze widzą przyjaciela dlatego nie obawiają się wyrażania swoich uczuć i myśli.

Umieją się z szacunkiem komunikować dając przestrzeń na wyrażanie opinii i starają się z szacunkiem słuchać oczekując, że ich partner także będzie umiał zachować przestrzeń do słuchania. Jeśli tej przestrzeni nie ma, będą starali się ją wypracować.

Starają się także doprowadzić do rozmowy, aby w przypadku niedopowiedzeń można było rozwiać wątpliwości i błędne założenia.

Pułapki dla stylu bezpiecznego

Kłótnia w parze

Otwartość i zaufanie może stać się także pułapką dla stylu bezpiecznego. 

Chęć zbudowania długotrwałej relacji, ofiarowania bezpiecznej przestrzeni partnerce/partnerowi, może spowodować uwikłanie w relacji, w której będą starali się pomóc osobie ze stylem poza-bezpiecznym. 

Wejście w relację z osobą o przeważających zachowaniach stylu poza-bezpiecznego może zaburzyć ich dobrostan i zasoby. 

Przykładowo – osoba o stylu bezpiecznym może zacząć przejawiać tendencje stylu unikającego będąc w przytłaczającej relacji z osobą o stylu lękowym. Może się tak zdarzyć w wyniku wysokiej reaktywności charakteryzującej osobę lękową. Pewne zachowania mające na celu wywołanie zazdrości, szantażowania, stawiania ultimatum mogą dodatkowo nadwyrężyć zaufanie w relacji.

W odwrotnym przypadku – osoba o stylu bezpiecznym może zacząć przejawiać tendencje stylu lękowego w przytłaczającej relacji z osobą o stylu unikającym. Może się tak zdarzyć w wyniku wydłużonych przerw w kontakcie ze stylem unikającym, u którego jedną z głównych strategii dającej poczucie bezpieczeństwa jest właśnie wycofywanie się z bliskiego i bezpiecznego kontaktu. Osoby unikające postrzegają bliską relację jako nadmiernie przytłaczającą i niebezpieczną.

Podsumowując

Cechy rozpoznawcze bezpiecznego stylu przywiązania:

 

  • Umiejętność radzenia sobie z konfliktami – w trakcie kłótni nie czują potrzeby nadmiernej ochrony siebie ani ranienia czy karania rozmówcy;
  • Nie boją się krytyki – bo znają swoją wartość, dodatkowo rozważą każde słowo, które padło pod ich adresem, co – o ile jest konieczne – może skłonić je do zmiany;
  • Korzystają z poprawnej komunikacji;
  • Szybko wybaczają i nie bawią się w ciche dni;
  • Seks i bliskość emocjonalna jest dla nich synonimem;
  • Bliskie osoby traktują z szacunkiem;
  • Nie stosują gier (jak np. zachowania protestacyjne u osób lękowych czy dystans w przypadku unikających);
  • Nie mają problemów ze stawianiem granic;
  • Wierzą, że potrafią uczynić swój związek lepszym,
  • Czują się odpowiedzialni za dobre samopoczucie swojego partnera, potrafią pomóc wyjść z trudnych emocji, ale także nie dają się wciągnąć w poczucie winy;

Jak zmienić styl przywiązania na bardziej bezpieczny

John Bowlby – twórca teorii przywiązania był przekonany, że wykształcony za młodu styl przywiązania, pozostaje z nami do końca naszych dni.

Późniejsze badania nad neuroplastycznością mózgu, rozwój psychoterapii wskazują, że sytuacje nie jest aż tak zła.

Obserwując zmiany, które zaszły we mnie oraz wśród moich klientów, z którymi miałem okazję pracować, mogę przedstawić opinię, że dzięki pracy nad sobą w terapii zarówno indywidualnej, grupowej czy pracy z parą, można zmienić swój styl przywiązania na bardziej bezpieczny.

Dodatkowo ucząc się nowych sposobów komunikacji takich jak NVC (Non-Violent Communication) – Pokojowa Komunikacja bez Przemocy możemy jeszcze lepiej rozwijać się w naszej relacji i uczynić ją lepszą.

Patrząc w aspekcie stylu lękowego, warto jest pracować nad lękiem przed odrzuceniem, poczuciem bezpieczeństwa w grupie, pozostawieniem trudnych przeżyć w przeszłości i zacząć żyć ciesząc się poczuciem bezpieczeństwa i akceptacji. Polecam w tym przypadku pracę z podświadomością, w modelu który stosuję na moich spotkaniach. Praca z podświadomością daje bardzo szybkie efekty w niezwykle krótkim czasie.

W przypadku unikającego stylu przywiązania, najtrudniejszym jest pierwszy krok – zbudowanie zaufania, że emocje są bezpieczne i można je bezpiecznie odczuwać, bez przytłoczenia i bez brania odpowiedzialności za emocje drugiej osoby. Tutaj także praca z podświadomością daje bardzo szybkie efekty.

Zapraszam do wspólnej pracy.